Resultaten SWIZ

• Dankzij een subsidie van het VSB Fonds in het jaar 2003 kon SWIZ een onderzoekscoördinator en een administratief medewerker aanstellen (beiden op freelance basis). Na een publiciteitscampagne via mailings, artikelen in vakbladen en deze website bleek het onderwerp ‘interieur in zorginstellingen’ bijzonder in de belangstelling te staan. Er kwamen veel reacties en met veel personen en instellingen zijn contacten gelegd en afspraken gemaakt voor samenwerking. Inmiddels is een groot netwerk opgebouwd van o.a. belangstellende en participerende zorginstellingen, (interieur-) architecten, projectinrichters.

• In het najaar van 2003 zijn diverse nieuwe onderzoeksprojecten gestart. Studenten van de Vrije Universiteit Amsterdamen hebben o.l.v. de onderzoekscoördinator onderzoek gedaan naar de invloed van diverse interieuraspecten (licht, kleur, stoffering, meubilair) op het welbevinden, de zorgconsumptie en de sociale contacten van bewoners. De onderzoeksverslagen zijn onlangs beschikbaar gekomen.

• Symposium: Inrichten van Zorginstellingen: Kunst of Kunde?
Op donderdagmiddag 27 november 2003 organiseerde SWIZ in een zaal van Centraal Beheer Achmea in Apeldoorn een symposium met als thema "Inrichten van zorginstellingen: Kunst of Kunde?" Er was bijzonder veel belangstelling van zorginstellingen, interieurarchitecten, projectinrichters, patiënten- cliëntenorganisaties etc.
Dit symposium werd mogelijk gemaakt door het VSBfonds.
Het was een gevarieerd programma met een zevental sprekers uit de nationale en internationale wetenschap, de zorgpraktijk, de interieurarchitectuur en het College Bouw Ziekenhuisvoorzieningen.
Tot besluit was er een geanimeerde discussie met de aanwezigen o.l.v. prof. dr. Ad Pruyn, bestuurslid van SWIZ.

Sprekers waren:
Dr. Bert Pol, secretaris SWIZbestuur: introductie en welkomstwoord
Drs. Metha Fennis, onderzoekscoördinator SWIZ:
"SWIZ-onderzoeksprogramma: helpt de wetenschap het welzijn?"
Gerrit Schilder jr., architect, interieurarchitect en voorzitter Beroepsvereniging Nederlandse Interieurarchitecten (BNI):
"Het belang van SWIZ voor de interieurarchitect"
Ank van der Meer, interieurarchitect Ineen Ontwerp:
"Ontwerpen voor zorginstellingen"
Drs. Fiona de Vos, wetenschappelijk onderzoeker aan de City University of New York en healing environment-deskundige:
"Indicatoren voor een Healing Environment. Onderzoek in een kinderziekenhuis "
Drs. Harry Moeskops, raad van bestuur Fontis (verzorgings-, verpleeghuizen, seniorenwoningen in Amsterdam):
"Het werken met herinneringsbeelden"
Drs. Jan de Graaf, raad van bestuur Stichting Werkt voor Ouderen:
"Praktijkvraagstukken rondom interieur van zorginstellingen"
Ir. Luub Wessels, architect, Hoofd Bouwzaken College Bouw Ziekenhuisvoorzieningen:
"Is healing environment een zorgzame omgeving of meer?"

• Relevante literatuur is verzameld en op de website gezet.

• Presentaties op verschillende symposia en congressen.

• In kaart is gebracht welke Nederlandse instellingen, organisaties en personen zich bezighouden met de invloed van het interieur op het welbevinden van degenen die in zorginstellingen verblijven. Daarbij is zowel naar wetenschappelijke instellingen gekeken, als naar beroepsorganisaties (zoals de verenigingen van interieurarchitecten en van architecten) en naar koepels van zorginstellingen. Concluderend kan gesteld worden dat het onderwerp de belangstelling heeft van enkele instellingen, personen en organisaties, maar dat het voor niemand een centraal onderwerp van studie of aandacht is.
Waar interessant en/of relevant zijn contacten gelegd voor toekomstige samenwerking, of vindt reeds samenwerking plaats.

• Door twee studenten van de Universiteit Eindhoven is, onder leiding van mevr. Dr. Y. Slangen onderzoek gedaan naar de beleving van het interieur in oefenruimtes door revalidanten in twee zorghuizen. Het onderzoek heeft enerzijds een wezenlijke bijdrage geleverd aan de te hanteren meetmethode, anderzijds eerste inzichten gegeven in de beleving van oefenruimtes in revalidatiecentra.

• Onder leiding van Prof. Dr. G.J. Kok van de Universiteit Maastricht heeft een doctoraalstudente psychologie internationaal literatuuronderzoek verricht. Dat heeft inzicht gegeven in wat bekend is over de invloed van het interieur op degenen die in zorginstellingen verblijven. Internationaal is het empirisch materiaal niet overdadig en ook over de Nederlandse situatie zijn betrekkelijk weinig empirische gegevens bekend.

• In de zomer van 2001 is een empirisch onderzoek gestart naar de effecten van een interieurverandering in een verzorgingshuis. Daarbij is door 2 psychologiestudenten van de Universiteit Leiden onder leiding van mevr. Dr. W.H. Weenig een effectmeting gedaan, bestaand uit een voor- en een nameting. Na aanpassingen van het interieur in de hal en de recreatieruimte bleek het welbevinden van de bewoners significant te zijn toegenomen. Zij voelden zich gelukkiger en lachten vaker. SWIZ-onderzoekscoördinator drs. Metha Fennis heeft over dit onderzoek gepubliceerd in het vaktijdschrift Ouderenzorg van maart 2003.

SWIZ-publicaties:
Zorg & Ondernemen, maart 2003: Experiment in verzorgingshuis: Interieur van groot belang
Ouderenzorg, maart 2003, Arie van der Marel: Inrichting verhoogt welbevinden bewoners van Sint Willibrord. Adrie Goudzwaard: ‘Vraag advies voor interieurverandering!’
Ouderenzorg, maart 2003: Metha Fennis: Effecten van herinrichting st. Willibrord onderzocht: Meer welbevinden en interactie in sfeervol interieur.
Zorginstellingen 5/2003: Een prettig interieur
Intern (BNI) 03-2, Simone Beemster: Grijze stoelen op grijs linoleum. Duurt ziek zijn langer in een lelijk interieur?
Mobilia Interieurtextiel 2003-5: Esthetisch verantwoord interieur kan functioneel zijn
Zorginstellingen 11/2003: Alinda Wolthuis: Architecten luisteren niet
Bouwen en inrichten, november 2003: SWIZ streeft ernaar om het leven van ouderen te veraangenamen
De Architect, februari 2004: René Erven: Heilzame interieurs (impressie symposium SWIZ)
VDZ magazine, april 2004: Ank van der Meer: SWIZ op zoek naar de definities van een "healing environment": van veronderstellingen naar hanteerbare gereedschappen
Facto Magazine, september 2004: Metha Fennis: Met zorg inrichten; aantrekkelijkheid woonomgeving beïnvloedt welbevinden